TL;DR De Basisregistratie WOZ waarden is een basisregistratie, en openbaar bovendien. Alle overheden zijn verplicht basisregistraties te gebruiken, maar met een uitvoeringsbesluit wordt de toegang tot de WOZ waarden sterk ingeperkt. Daarmee is het in de praktijk geen basisregistratie, en wordt overheden bij de uitvoering van hun publieke taak toegang geweigerd.

Nederland heeft een Stelsel van Basisregistraties. Dat zijn een tiental verschillende registraties waarvan de gegevens noodzakelijk zijn voor het dagelijkse functioneren van de overheid als geheel. Registraties als het persoonsregister, maar ook het kadaster en bijvoorbeeld de detailkaart van Nederland. Het centrale idee is dat een basisregistratie door alle overheden wordt gebruikt, en dat de inhoud ervan als authentiek gegeven geldt. Dit heeft effici├źntievoordelen, omdat overheden dan geen eigen lijstjes of schaduwadministraties (hoeven te) voeren. En het is fijn voor burgers, die niet bij elk loket al hun gegevens telkens opnieuw hoeven op te geven. Het stelsel van basisregistraties is ook waarom het met open data redelijk goed gesteld is in Nederland, want de basisregistraties waar het niet om persoonsgegevens gaat worden zoveel mogelijk opengesteld voor iedereen (met nog altijd enkele onnodige uitzonderingen).

Om dit Stelsel goed te laten werken zijn er enkele afspraken gemaakt. Waaronder dat alle overheden verplicht zijn om de basisregistraties te gebruiken voor hun publieke taken. Omgekeerd betekent dat alle overheden ook toegang moeten hebben tot alle basisregistraties als dat nodig is voor de uitvoering van hun taken.

Eis 3: De basisregistratie wordt verplicht gebruikt door de hele overheid…Daarop zijn geen uitzonderingen… Dit betekent eveneens dat een afnemer de aangewezen gegevens uit de basisregistratie zonder nader onderzoek kan gebruiken in zijn werkproces.

Maar de basisregistratie WOZ waarden ziet dat kennelijk heel anders.

Basisregistraties zijn bij wet geregeld. Dat is ook zo voor de Basisregistratie WOZ waarden. In Hoofdstuk VI, Artikel 37 a van de Wet Waardering Onroerende Zaken staat:

Er is een basisregistratie WOZ waarin waardegegevens met bijbehorende temporele en meta-kenmerken zijn opgenomen. Het waardegegeven, bedoeld in de vorige volzin, is een authentiek gegeven…De basisregistratie WOZ heeft tot doel de afnemers te voorzien van waardegegevens.

Artikel 37 d stelt vervolgens dat als een afnemer het gegeven gebruikt op basis van een wettelijk taak (d.w.z.voor overheden betreft het een publieke taak), de afnemer het gegeven uit de basisregistratie moet gebruiken (behalve als het gegeven in onderzoek is en het bovendien niet voor belastingheffing is), en je bovendien als de afnemer je toch vraagt om dat gegeven dat volgens 37e mag weigeren. D.w.z. als een overheid jou om je WOZ waarde vraagt je kunt zeggen “kijk maar in de WOZ Basisregistratie”.

Maar daaronder in Artikel 37h staat iets onverwachts

Bij algemene maatregel van bestuur worden bestuursorganen aangewezen die bevoegd zijn tot gebruik van een waardegegeven of de daarbij behorende temporele en meta-kenmerken ten behoeve van de bij die algemene maatregel van bestuur aan te wijzen doeleinden.

Net hadden we het nog over een basisregistratie, en nu ineens over nader vastleggen welke overheden het waardegegeven mogen gebruiken, en voor welke doeleinden! Dan zal in die algemene maatregel van bestuur wel iets breeds staan….

Helaas.

Meteen wordt in de definities (Artikel 1.2.) een afnemer omschreven als bestuursorganen die de waardegegevens gebruiken ten behoeve van de heffing van belastingen door het Rijk, de gemeenten en de waterschappen. Dat is niet de hele overheid, maar slechts een beperkt deel ervan, en wijkt dus af van wat een basisregistratie dient te zijn. Kennelijk om vervolgens te kunnen regelen hoe de kosten van de basisregistratie worden gedragen, want die worden verhaald op de afnemers die het register nodig hebben voor belastingheffing (Rijk, gemeenten en waterschappen).

In Artikel 10 wordt nog een rijtje bestuursorganen genoemd die de gegevens mogen krijgen, maar alleen voor een expliciet daarbij vermelde doelstelling. Dat zijn bijvoorbeeld het CBS, het Openbaar Ministerie, het RvO, de huurcommissie, Staatsbosbeheer, en de notaris. Artikel 11 voegt daar nog een rijtje andere, particuliere, soorten organisaties aan toe, zoals verzekeraars, hypotheekverstrekkers en taxateurs.

Het merendeel van de Nederlandse overheid heeft dus geen toegang tot de Basisregistratie WOZ.

In de praktijk loopt nu al maanden een uitwisseling met een overheid die geautomatiseerd een beperkt aantal WOZ waarden nodig heeft voor de uitvoering van een publieke taak (subsidieverstrekking), omdat de toegang tot de basisregistratie WOZ wordt geweigerd op basis van Artikel 10 en 11 van het genoemde uitvoeringsbesluit. En al zijn die gegevens openbaar.

De Basisregistratie WOZ wil geen basisregistratie zijn, kortom, en het uitvoeringsbesluit bij de Wet die de Basisregistratie WOZ instelt bevat bepalingen die volledig in strijd zijn met de definitie van een basisregistratie.

Paleis Noordeinde is geen woonhuis (meer), en dus is er geen openbare WOZ waarde te vinden in het WOZ Waardenloket

Ik kreeg de jaarlijkse aanslag voor lokale belastingen binnen, met daarin de nieuwe WOZ waardebepaling (peildatum 1-1-2019). De stijging is 8,99% t.o.v. 1-1-2018.
Over 3 jaren tijd, t.o.v. 1-1-2016, is het een stijging van 28%. Dat geeft wel aan hoe moeilijk het is voor een eerste koper, een dergelijke stijging kun je niet tegenaan werken en sparen.

Je vindt alle WOZ waarden vanaf 1-1-2015 op het WOZ Waardeloket, een openbare basisregistratie. (Die eigenlijk ook al lang open data zou moeten zijn, maar de Waarderingskamer doet zelf nog erg moeilijk over openbaarheid alleen al. “We willen eigenlijk dat het zo min mogelijk gebruikt wordt.” zei laatst een betrokkene tegen een collega. Allemaal dus w├ęl regelmatig gebruik van maken! Use it or lose it.) Het recentste taxatierapport door je gemeente van je eigen woning vind je op mijn.overheid.nl, als je gemeente daar al aan levert tenminste. Elk jaar even downloaden voor je eigen archief, en je vindt er soms ook eerdere rapporten vanaf je koopdatum / datum waarop je gemeente werd aangesloten.