Ik zat vanmiddag in een middagsessie van Geonovum rondom digitale tweelingen waarin geodata wordt gebruikt. Mooie voorbeelden en goede vragen en bedenkingen voorbij zien komen. Ook het Kadaster kwam veel voorbij uiteraard, als grote datahouder op dit vlak.

Daarbij werd ook de pagina Kadaster Labs genoemd, een interessant overzicht van diverse dingen die het Kadaster technisch heeft uitgeprobeerd rondom 3d, linked data en meer. Ter inspiratie en voor hergebruik.

Een ander mooi laagdrempelig voorbeeld dat werd genoemd is de 3d versie van Amsterdam en Utrecht in wording, gemaakt in de game engine Unity. Hiermee is een 3D versie van de stad gemaakt die gewoon in je browser werkt, en waarin je bestaande data kunt verkennen maar ook interventies kunt visualiseren. Mooi laagdrempelig door die browsertoegankelijkheid, maar vooral ook omdat je wat je in beeld brengt direct ook weer als geometrische data kunt downloaden en in je eigen software kunt hergebruiken. Inclusief informatie over de ondergrond zoals riolering. Amsterdam en Utrecht werken in één ontwikkelteam, en trekken dus echt gezamenlijk op.

Een screenshot van 3d.amsterdam.nl in mijn browser, kijkend op Amsterdam Centraal Station en over het IJ naar Noord, vanaf een paar honderd meter hoogte.

Niet alles wat digitale tweeling wordt genoemd is een digitale tweeling. Veelal ontbreekt nog de dynamische kant van data, de tijdsas, terwijl soms de visuele presentatie dat wel bij gebruikers suggereert. Dat is al een valkuil van veel dashboards, dat gebrekkige kwaliteit of bruikbaarheid van onderliggende data verbloemd wordt door de presentatie, laat staan als we ook nog onder de indruk raken van mooie 3d visualisaties en bewegende elementen. Dat iedereen volop aan het experimenteren is met digitale tweelingen rond publieke vraagstukken betekent ook dat er nog weinig aandacht is voor hoe je de verbinding legt tussen al die digitale versies van onze omgeving, en welke praktijken en standaarden je daarvoor nodig hebt.

In 2018 richtten we de Vereniging Open Nederland op. Die vereniging ondersteunt in Nederland het werk van Creative Commons, en vertegenwoordigt makers die hun werk op een open manier willen delen. Tot 2018 werd Creative Commons ondersteund in Nederland door Kennisland, Waag Society en het Instituut voor Informatierecht, sinds die tijd doen wij het. De vereniging stimuleert open kennis, informatie en cultuur. We hanteren daarbij de open definitie die gebruik, bewerken en delen voor alle doeleinden toestaat, hoogstens met vereisten t.a.v. naamsvermelding en het behoud van openheid ook na gebruik. Sinds de oprichting ben ik penningmeester van de Vereniging Open Nederland.

Als je vanochtend koppensnellend de krant leest zou je denken dat ik als penningmeester sinds recent een fortuin beheer. Open Nederland kreeg bijna 1 miljard euro voor het gedurende 3 maanden uitrollen van sneltests om de toegang tot evenementen en publieke locaties mogelijk te maken. De ophef is groot omdat er weinig transparantie en controle lijkt te zijn verbonden aan dat enorme bedrag.
Die opdracht en dat geld ging echter (gelukkig) niet naar de Vereniging Open Nederland, maar naar de Stichting Open Nederland. Zelfde naam, andere rechtspersoon.

Bij de Vereniging Open Nederland hebben we inmiddels al sinds de oprichting van die Stichting begin dit jaar last van de naamsverwarring die dat oproept. Vooral omdat de Stichting bijzonder weinig transparant is en geen contactgegevens publiceert.
Daardoor komen pers, bedrijven, en (soms verwarde) burgers via zoekmachines bij ons terecht. Het resultaat is veel e-mails die niet voor ons zijn, en veel telefoontjes afhandelen (meer in een dag dan normaal in een maand) om uit te leggen dat ze de verkeerde bellen. Met enige regelmaat raakt onze website overbelast, omdat een goedkoop hostingpakket grenzen aan het toegelaten verkeer stelt. Dat kost allemaal tijd en geld. Weinig geld in vergelijking met het klaarblijkelijke budget van de Stichting Open Nederland uiteraard. Maar dat is niet ons budget, want wij zijn zoals gezegd de Vereniging Open Nederland.

Met een automatisch bericht op onze telefoonlijn, en een verkeer afvangende voorpagina voor onze website beperken we de overlast enigszins. Op social media moeten we sinds de berichtgeving vanochtend ook het nodige aan uitleg geven dat @opennederland niets te maken heeft met de gelijknamige Stichting.

Uiteraard hebben we al veel eerder contact gezocht met de Stichting. De oprichter zegde toe dat de naam van de stichting niet zou worden gebruikt in de communicatie. Dat namen we maar even aan, want het was tenslotte de voormalig bevelhebber van de strijdkrachten die het zei. Die toezegging bleek niets waard (niet geheel onverwacht want het is lastig als het de naam van je rechtspersoon is, en je geen andere handelsnaam hebt geregistreerd). Vandaar dat we vorige week nog maar eens een schriftelijke poging (PDF) deden de stichting Open Nederland te vragen hun communicatie aan te passen.

Voorlopig is het dus alleen de vereniging die voor de stichting de telefoon opneemt. Om je te zeggen dat je niet bij ons moet zijn voor sneltests of hoe dat zit met dat miljard. Tenzij je een maker bent die Creative Commons wil gebruiken om je werk te verspreiden. Dan ben je van harte welkom en hebben we alle tijd voor je.

De Gemeente Amsterdam wil een meldingsplicht voor sensoren in de publieke ruimte. Iedere organisatie die sensoren in de buitenruimte plaatst zou vanaf het najaar moeten melden waar die sensoren staan. Dit is nuttig om meerdere redenen. Allereerst omwille van transparantie en om de discussie over nut en noodzaak van al die sensoren om ons heen diepgaand te kunnen voeren. Of om te zien welke gegevens die nu door private organisaties worden verzameld, eventueel ook voor een gedeeld publiek belang kunnen worden gebruikt.

Amsterdam gaf eerder al een voorbeeld dat navolging verdient met de start van een algoritme-register, en dit sensorenregister lijkt me een uitstekende aanvulling.

(Defect) reclamebord op Utrecht Centraal Station dat ik in 2018 fotografeerde, met een ondoordachte camera in de publieke ruimte om aandacht voor de advertentie te meten. Burgerlijk verzet plakte de camera af.

Dat is tof! E wint de korte verhalenwedstrijd van de bibliotheek Eemland. Een verhaal over de menselijke drang naar duidelijke verklaringen voor indrukwekkende gebeurtenissen, zoals de epxlosie en brand in Amersfoort in 1787, gebaseerd op de eigen ervaringen in Enschede tijdens de vuurwerkramp en in New York na 9/11.


Explosie in de kerk van Amersfoort, 1787, Reinier Vinkeles (I), naar Jacobus Buys, 1787 – 1795, public domain image