The innovations in personal knowledge management are sparse and far between, is a phrase that has circulated in my mind the past three weeks. Chris Aldrich in his online presentation at PKM Summit expressed that notion while taking us through an interesting timeline of personal knowledge management related practices. As his talk followed that timeline, it didn’t highlight the key innovations as an overview in itself. I had arranged the session because I wanted to raise awareness that many practices we now associate with 20th century or digital origins, in fact are much older. It’s just that we tend to forget we’re standing on many shoulders, taking a recent highly visible example as original source and our historic horizon. Increased historic awareness is however something different than stating there has been hardly any notable innovation in this space over the course of millennia. Because that leads to things like asking what then are the current adjacent possible innovations, what branches might be developed further?

It all starts with a question I have for Chris however: What are the innovations you were thinking of when you said that?

Below I list some of the things that I think are real innovations in the context of personal knowledge management, in roughly chronological order. This is a list from the top of my head and notes, plus some very brief search on whether what I regard as origin of a practice is actually a more recent incarnation. I have left out most of the things regarding oral traditions, as it is not the context of my practices.

  • Narration, prehistory
  • Songlines, prehistory
  • Writing, ending prehistory
  • Annotation, classical antiquity
  • Loci method, memory palaces, classical antiquity
  • Argument analysis, classical antiquity
  • Tagging, classical antiquity
  • Concept mapping, 3rd century
  • Indexes, Middle Ages
  • Letterpress printing, renaissance
  • Paper notebooks, renaissance
  • Commonplace books, renaissance
  • Singular snippets / slips, 16th century
  • Stammbuch/Album Amicorum, 16th century
  • Pre-printed notebooks, 19th century
  • Argument mapping, 19th century
  • Standard sized index cards, 19th century
  • Sociograms/social graphs, early 20th century
  • Linking, 20th century (predigital and digital)
  • Knowledge graphs, late 20th century (1980s)
  • Digital full text search, late 20th century

Chris, what would be your list of key innovations?


A pkm practitioner working on his notes. Erasmus as painted by Holbein, public domain image.

Vorige week was ik te gast in een RADIO webinar over persoonlijk kennismanagement in het kader van de maand van de Digitale Fitheid. Hieronder vind je wat ik daar besprak. Je kunt het webinar over PKM ook terugkijken, bijvoorbeeld parallel aan het onderstaande.

Het webinar heette Word PKM kampioen. Maar een dergelijk kampioenschap win je niet t.o.v anderen. Je wint het t.o.v. jezelf. En ik kan je dus ook niet leren hoe je kampioen wordt. Ik kan wel laten zien wat ik doe en waarom, en hoe dat voor mij werkt. Om je eigen reflectie op persoonlijk kennismanagement te voeden.

Zolang ik kan schrijven maak ik aantekeningen. Dit is mijn oudste ‘daily note’ die ik nog heb. Van 10 juli 1977. Ik had een hagedis gezien. Met een streep op zijn rug. De volgende dag vermeldt het zien van een ree.
Dit is natuurlijk nog geen persoonlijk kennismanagement laat staan een systeem voor pkm, maar gevoelsmatig heeft mijn huidige systeem wel hele diepe wortels.

Evenzo heeft Persoonlijk kennismanagement een lange geschiedenis.
De Romeinen namen over wat de Oude Grieken al deden en namen het bedenken van argumenten, het in onderlinge verhouding plaatsen en het onthouden ervan op in wat ze vervolgens Retorica noemden.
Erasmus adviseerde common place books in de Renaissance toen papieren notitieboeken verkrijgbaarder en normaler werden.
Het eerste voorbeeld van losse stukjes informatie bewaren en recombineren, zoals index kaarten of tegenwoordig ‘atomic notes’ is bewaard gebleven uit de 16e eeuw. Persoonlijk kennismanagement was kortom redelijk gewoon, en het werd ook onderwezen. (Voor een leesbare geschiedenis van dit soort dingen kan ik The Notebook van Roland Allen aanraden.)

Maar we raakten het zicht op persoonlijke kennis kwijt in het collectief bewustzijn. In de 19e en 20e eeuw was er veel meer focus op wetenschappelijke algemene kennis, kennis die we als maatschappij hadden. En al deden al die wetenschappers vaak wel aan PKM, was dat niet heel zichtbaar, en werd het niet meer onderwezen. Polanyi sprak in de jaren 50 en 60 over persoonlijke kennis en tacit knowledge (PDF), kennis die in de persoon rust, in tegenstelling tot alleen objectieve kennis in de buitenwereld. Dat onderscheid is voor mij belangrijk.

Het gaat bij PKM niet om feiten en weetjes alleen of op zichzelf staand, maar om de betekenis die ik aan iets hecht en bovenal waar ik dat mee verbind. Ik vlecht de dingen die ik tegenkom in een netwerk van betekenis. Vergelijk het met Connectivism van George Siemens, en het netwerkdenken m.b.t. leren van Illich en Wenger.
Want daaruit komt handelen voort.

Ik las begin 2000 het boek The New Organizational Wealth, van Karl Erik Sveiby uit 1997. Het boek gaat over kennismanagement in (grote) bedrijven, maar hij begint vanuit de kennis van een individuele professional, en hoe die om te interacteren met de buitenwereld en de interne organisatie structuren nodig heeft die je dan organisatie kennismanagement noemt.
Sinds die tijd is mijn werkdefinitie van kennis het eigen handelingsvermogen.
En zie ik de professional als beginpunt.
Dit is ook het moment geweest waar op ik voor het eerst naar PKM als een systeem ben gaan kijken. In plaats van de stapels losse notities die ik op papier en digitaal van de meer dan tien jaren daarvoor had.

De kijk van Sveiby maakt de P in KM primair. De professional als individu zelf. Diens kennis, vaardigheden en ervaring. Diens persoonlijke kennis. Met gereedschappen en structuren die interactie met de wereld mogelijk maakt. Die focus op mij als professional maakt ook dat ik kenniswerk als ambacht opvat. Het is iets dat ik als professional zelfstandig uitvoer, met anderen. Het gaat om het eigen handelingsvermogen. Een kenniswerker is geen uitwisselbaar radertje in de machine.

En het maakt mijn eigen gereedschapskeuzes in dat kenniswerk erg belangrijk. Een ambachtsman heeft een sterke mening over, en band met diens gereedschap. PKM is dus in eerste lijn voor mij een systeem. Een systeem van methodiekjes ondersteund door tools. Die gereedschapskeuzes moeten aansluiten bij mijn systeem, en hebben er daarna ook wel invloed op.

Zo zag mijn systeem er een paar jaar geleden uit. Ik ben altijd nieuwsgierig hoe anderen naar hun PKM kijken: als systeem of juist niet, of als tool bijvoorbeeld.

Er zit een bepaalde flow in mijn systeem. Mijn systeem koppelt informatiestrategie met doelen en interesses, en via inzichten met uitvoering en outputs. En dat voert weer terug naar mijn interesses en doelen.
De kenniskant zie ik als kern van mijn PKM systeem, de uitvoering is het omhulsel. Waar ik het nu niet over ga hebben is die uitvoeringskant. Ik richt me op de kenniskant: het tot me nemen, verteren en weer gebruiken van informatie en kennis.

PKM is niet informatie opslaan, maar inzichten maken met je informatie, en die inzichten inzetbaar maken. Dat is het perspectief dat ik hanteer.

Een paar woorden over gereedschap. Dat is heel belangrijk, je tools moeten jou ondersteunen. Maar tools veranderen ook met de tijd dus wees er niet afhankelijk van.
Op dit moment gebruik ik Obsidian, en dat is een soort terugkeer naar begin jaren negentig toen ik losse tekstfiles maakte met een teksteditor. Dat voelt comfortabel. Ik heb lang Evernote gebruikt, maar meer dan de helft van die tijd was ik op zoek naar een ontsnapping aan Evernote.
Ik weet dat tools veranderen dus het moet makkelijk zijn om andere tools te gaan gebruiken. Alle tools verdwijnen of houden op te voldoen.
Mijn website is het meest stabiele gereedschap gebleken, nu 22 jaar.

Ik heb PKM lang als uitdrukking van activisme beschouwd, omdat een kenniswerker een activistische houding moet hebben. Verantwoording nemen voor je acties, in lijn met je doelen en interesses, om de omgeving zo te vormen als je waardevol acht.
Tegenwoordig zeg ik vaker dat een kenniswerker een autonome ambachtsman moet zijn.

Mijn PKM maakt mijn autonomie omdat ik er mijn eigen interesses in bepaal en vervul, en mijn eigen reflectie en kennis vormgeef. Ongeacht mijn werkomgeving.
Mijn PKM borgt mijn autonomie omdat ik mijn eigen toolset bepaal. Ik neem het mee als ik ga.

Dus dat is wat ik zie als ik naar mijn systeem kijk en er over denk.
Een logische flow van interesses naar uitvoering en terug. Die me autonomie geeft en handelingsruimte.

Mijn systeem is stabiel maar niet statisch. En niet bij het begin zo ontworpen, het is ontstaan, het past zich aan aan mijn behoeften. De systeemblik is daarbij noodzakelijk als feedbacklus.

Mijn PKM heeft een primair waardevol effect:

  • Rateleffect door dingen vast te leggen in mijn termen. Een ratel kan maar 1 kant op draaien, dat is het gevoel bij mijn PKM systeem, het kan alleen vooruit, bouwt voort op al het voorgaande.
  • Daardoor minder reconstructietijd , en dus meer constructie als ik ergens mee aan de slag ga. Ik ben niet veel bezig met hoe iets ook weer zat en wat ik er ook al weer over had gezegd. Dat kan ik snel bij elkaar brengen.

Leuk natuurlijk, zo’n systeem overzicht. Maar hoe ziet dat er dan uit in de praktijk?
Ik wil hier een paar dingen van laten zien. Ik ga het daarbij hebben over frictie tijdens het werken, over verrassing, over kleine gewoonten voor de latere mij, over structuur en over de noodzaak van ongeordendheid.

Ik hanteer een lijstje interessevelden, dat geeft mijn aandacht een intentie mee. Dat levert mij een bril op de wereld die overzicht geeft in de thema’s die me boeien. En dat voedt het ontstaan van wat ik ‘grote verhalen’ noem. De onderwerpen en mijn perspectief daarop die op enig moment leidend zijn in mijn output. Vroeger bijvoorbeeld kennismanagement en complexiteit of open data, tegenwoordig meer Europese data spaces en wetten.

Veel materiaal lees ik via andere mensen. Ik volg zo’n 400 mensen die ik interessant vind online via RSS. Wat zij schrijven en delen is dan voorgeselecteerde input, een sociaal filter. Een lens in de bril die mijn interesselijst geeft. Zij verwijzen me naar boeken, papers, argumentaties en gebeurtenissen.

Die interessevelden zijn een beetje zoals Feynman’s 12 vragen en oplossingen. Binnen deze interessevelden ‘jaag’ ik op Surprisal, een begrip van Claude Shannon, voor informatiegehalte. Informatiewaarde is iets in het oog van de ontvanger en die reageert op verrassing, afwijking en contrast met wat die eerder tegenkwam.
Dat voorkomt informatie-overload, maakt er een overvloed van. Alles buiten mijn interessegebieden en wat me daar Surprisal geeft kan ik negeren. Als het belangrijk is komt het vanzelf weer langs.
Bij elk interesseveld is een brug naar bredere kennisbasis belangrijk en hoe ik het ook praktisch kan benutten.

Interesses zijn emergent, komen boven drijven met de tijd. Als ik inkomende informatie bewaar, dan schrijf ik er bij wat me opviel. Als ik al direct associaties heb met bestaande notities, tags of personen, zet ik dat erbij. Zie de voorbeelden in de slide. Zo bouw ik meteen verbindingen in mijn systeem. En bovenal helpt het me dingen terugvinden in mijn eigen woordgebruik. In plaats van moeten zoek in de woorden van de auteur van opgeslagen stukjes tekst. Die eigen annotaties hoeven niet begrijpelijk te zijn voor een ander, ze dienen mij en mijn toekomstig zelf.

Als je een hoarder bent, alleen verzamelt en nooit iets gebruikt, is dit denk de eenvoudigste PKM tip. Schrijf er bij waarom je het hebt bewaard. Het verandert verzamelen in cureren. Je doet je toekomstig zelf er een plezier mee.

Uiteindelijk wil ik alles in 1 plek samenbrengen, tegenwoordig is dat in Obsidian mijn huidige notitietool.
Dat samenbrengen moet makkelijk zijn en heb ik dus zoveel mogelijk geautomatiseerd om frictie te verminderen. Maar bij alles wat ik samenbreng staat mijn eigen annotatie.

Ik heb een folder structuur die een mix is van inboxes, van mijn kennis en informatie brokjes (Garden of the Forking Paths en Notes) en mijn werk (4TGL), mijn aandachtsgebieden (Gettings Things Done-achtig zoals Gezin, reizen etc.), en van werkorganisatie (GTD en 12WY).
Het merendeel van deze folders is wederom ontstaan, en ik vind mijn weg er blind in. Jullie denk ik niet.

Het lezen en verwerken van annotaties bij inputs tot eigen notities is het denkwerk, het kenniswerk.
Ik volg daarbij mijn energie, maar maak er wel ruimte voor in mijn tijd. Elke ochtend voor het ontbijt, elke vrijdagochtend. Het schrijven is het denken, niet het resultaat er van.
Concepten krijgen een leesbare titel, zoals in het plaatje “Het Web deed me eerst niets 19930930101512”.
En ik laat gebruiks- en denk-sporen achter zoals in de afbeelding: een notitie uit 1993 dat ik eerst niet onder de indruk was van Mosaic en het WWW, is in 2013 en 2024 aangevuld met hoe ik het zelf gebruikte in een presentatie om aan te geven hoe open data gelijksoortig is aan het Web m.b.t. handelingsvermogen, en hoe iemand anders enkele weken geleden de vorming van Europese data spaces in dezelfde termen vatte.

Structuur komt voort uit het denken.
Dit is lastig, hier zit frictie, maar het onder woorden brengen van mijn inzicht is volgens mij het werk. Ik beschouw structuren maken als een resultaat van denkwerk. Structureren is leren zien. Het is een opbrengst.

Links in notities maken bijvoorbeeld de lokale graph bruikbaar, vooral bij het schrijven van een notitie omdat het verdere associaties oplevert. Maar ik stel ook onderweg notities op die ik ‘olifantenpaadjes’ noemen, waar ik dingen die ik bij elkaar vind horen bij elkaar breng. Dat kan tijdelijk zijn of vastere vorm hebben.

Structuur als resultaat betekent ook dat als je naar mijn materiaal kijkt en verzucht, “maar dat kan ik nooit opbouwen“, dat ik dat ook niet kan. Het is het resultaat van jaren kenniswerk. Niet een ingevulde sorteerkast, maar het benoemen van constellaties die je in je werk ziet opdoemen.

Het ratel effect waar ik het eerder over had, de primaire waarde van mijn PKM, ontstaat door te beginnen met zoeken in eigen aantekeningen en materiaal. Wat ik vind breng ik bijeen in een notitie, al dan niet tijdelijk. Dat brengt me sneller naar het kunnen werken met spullen, in tegenstelling tot reconstructie van wat weet ik over iets en waar ik dat ook weer had.

Dat werken met mijn materiaal leidt tot outputs in verschillende vormen. Tijdens gesprekken betrek ik vaak materiaal uit mijn PKM systeem, om het gesprek te verrijken. Informatie die ik verwerk kan ook leiden tot kleine taken als iets met iemand delen. Bij het maken van documenten begin ik veelal met het opstellen van outline waarin verwijzingen staan naar elementen die ik al heb. En er komen rechtstreekse outputs uit mijn PKM systeem. Ik schrijf blogposts in mijn notities, en ook een handreiking over wetgeving voor een klant. Die worden vervolgens automatisch gepubliceerd. Dingen vanuit mijn PKM systeem naar buiten krijgen, over de rand van mijn systeem heen is net als aan de ingang een plek waar ik frictie graag reduceer.

Frictie wegnemen doe ik dus op 3 plekken wel, en op 1 plek nooit:
Aan de in- en uitgang is het belangrijk dat het makkelijk is om over de grens van mijn PKM-systeem heen te komen. En binnen in mijn systeem moet het makkelijk zijn om dingen te vinden, bij elkaar te brengen en te gebruiken.
Maar dingen in eigen woorden formuleren, en nadenken over de verbanden tussen verschillende dingen die me opvielen, dat is het kenniswerk en het ambacht, daar heeft automatisering geen plaats.

Ik heb het over zoeken en vinden gehad, en structuren in mijn notities als emergent resultaat van mijn werken met notities.

Voor mij is deze uitspraak over structuur van Harold Jarche die al ruim 20 jaar schrijft over PKM erg belangrijk. Stop met het bouwen van onverdiende structuur.

Structuur is er volgens mij niet om rommel te voorkomen, maar om lokaal orde aan te brengen en uitsluitend wanneer dat nuttig is.
Al helemaal als je begint met PKM: je snijdt mogelijkheden af en bouwt falen in met een tevoren bedachte structuur. Structuur op voorhand wordt meestal een dwangbuis, en het vergt discipline om te gebruiken. Noodzakelijke discipline op ieder moment is een faalfactor voor je systeem.
Structuur die jou helpt daarentegen is als een stijger die meegroeit met wat je bouwt. Structuur is gewoon ook een gereedschap, en vaak maar tijdelijk nuttig.

Bovendien we hebben het over Pkm, met het accent op de P, en voor jezelf ben je redelijk voorspelbaar. Die structuur van jouw denkwijzen is al heel nuttig, en pas je al toe op je systeem van buitenaf. Jij moet er mee kunnen werken, niet een ander.

Ongeordendheid is tot op zekere hoogte zelfs noodzaak in kenniswerk.
Ongeordendheid levert Surprisal en dat is precies de bedoeling. Het is hoe je leert en tot nieuwe dingen komt. Een atelier is geen cleanroom.

De socioloog Niklas Luhmann, in PKM kringen bekend van zijn enorme verzameling notities, noemde zijn Zettelkasten een communicatiepartner (PDF), maar hij zei ook dat gesprekspartners elkaar moeten kunnen verrassen.
Daarom moet je kunnen dwalen in je notities, op zoek naar surprisal. Geordend werken komt daarna.

Tot slot mijn suggesties om jezelf tot kampioen van je eigen PKM te maken.

  • PKM helpt de autonomie van de kenniswerker. Als ambachtelijk persoon zorg je voor je eigen gereedschap.
  • Een systeem van inputs naar verwerken en outputs leidt met de tijd tot resultaat.
  • Structuur is een resultaat van werken.
  • Neem de juiste frictie weg.
  • Wees aardig voor jezelf. Klein beginnen is bij PKM nodig. Je maakt het groter wanneer dat voor je leren en kenniswerk nuttig is.

Hieruit wil ik twee PKM-methodiekjes aanwijzen die altijd waardevol zijn, ook als je start of geen expliciet systeem hebt.

  1. Noteer bij alles wat je bewaart in eigen woorden wat je verrast of aanspreekt.
  2. Begin als je info zoekt altijd in je eigen spullen.

En dat wil ik ook als vraag aan jullie stellen:
Welke kleine gewoonten helpen jou in jouw systeem veel? Wat maakt jou tot PKM kampioen van je eigen kennisambacht?

Je kunt de slides van dit webinar downloaden als PDF

During the PKM Summit last week I saw Zsolt Viczián do several amazing things with his Excalidraw plugin in Obsidian as part of his visual thinking efforts.
I’m very much a text person, but do recognise the role of visual elements as part of my thinking process. Shifting concepts around, thinking about connections, clustering etc. It engages the spatial parts of the brain, and humans are good at that. As most tools do either one thing or the other, when a tool can do both as just different perspectives on the same thing that draws my attention. It is why I’ve used Tinderbox and e.g. The Brain. Zsolt showed me how Excalidraw in Obsidian can do both too. Any Excalidraw-in-Obsidian image can have a regular note on the other side, and you can switch between them. All this because it’s just one note in markdown with some parts interpreted by Excalidraw and other parts by Obsidian.


A sketch of the elements needed to post my own slidedecks in a nice viewer, now that I’m no longer satisfied with how I’ve ‘brought slides home‘ the past four years.


The same file but now shown as text, where I’ve written a few tasks as part of creating the setup I’ve sketched in the image. Zsolt calls this the backside of the image. I’m more reminded of Tinderbox where you could see something as outline, as timeline, as tree map, as canvas etc. all interchangeable.

Zsolt very much gave me a great nudge to play with this more, and relearn that I do care about visual elements in my notes, and that it’s just that it wasn’t easy enough to build into my routines in making notes.

Afgelopen woensdag nam ik deel aan een RADIO webinar over persoonlijk kennismanagement (pkm). Ik vertelde over hoe ik sinds lange tijd voor mezelf aan PKM doe. Het webinar was getiteld ‘Word PKM kampioen’. Ik begon met te zeggen dat je geen PKM kampioen wordt ten opzichte van anderen, maar ten opzichte van jezelf. Je helpt jezelf sneller te leren en al eerder geformuleerde ideeën en inzichten in te zetten in je werk. Als je het resultaat van iemands PKM-systeem ziet dat al jaren bestaat, is het makkelijk te denken dat zo’n groot construct bouwen voor jezelf niet mogelijk is of te veel tijd kost. Het punt is echter dat geen enkel uitgebreid PKM-systeem op basis van een blauwdruk gebouwd is. Het is ontstaan uit langdurig toepassen van kleine handelingen. Kleine handelingen die al vanaf de eerste keer dat je ze doet waarde hebben voor jezelf. Een lange wandeling is volledig opgebouwd uit eenvoudige voetstappen.

Tijdens het webinar kwamen we net een beetje tijd tekort om dat punt nogmaals aan het eind te maken: klein en makkelijk beginnen is hoe je PKM vanaf het eerste moment waardevol maakt voor jezelf. Die kleine dingen maken je PKM kampioen. Je PKM systeem groeit vanzelf als het voor je leren en kenniswerk nuttig is.

Ik wil twee dingen aanwijzen uit een iets langer lijstje dat ik hieronder noem en waar ik mee had willen eindigen woensdag. Die twee dingen zijn volgens mij vanaf het eerste begin van belang en nut:

  1. Als je iets bewaart, noteer altijd in je eigen woorden waarom je het bewaarde interessant vindt, je eerste associatie of gedachte er bij, wat je er in verrast of aanspreekt. Dit maakt je een curator van informatie i.p.v. een verzamelaar of hoarder, het maakt het verschil tussen informatie-overvloed versus informatie-overload.
  2. Begin als je informatie zoekt altijd in je eigen notities en bewaarde spullen. (Je kunt bovendien in je eigen woorden zoeken, omdat je bij alles een eigen annotatie hebt opgenomen vanwege de actie hierboven.)

Door het eerste methodiekje help je je toekomstige zelf om te snappen wat je in de bewaarde info zag, en hoe die van nut kan zijn. Het tweede methodiekje zorgt dat je ook gebruikt wat je bewaard hebt. Zoals Lykle de Vries bij het webinar zei, het valideert je inspanning om dingen te bewaren.
Dit zijn twee heel praktische dingen die meteen uitvoerbaar zijn.

Het iets langere lijstje met tips bevat ook wat meer abstracte dingen die ook over houding en reflectie op je werkwijzen gaan:

  • Zie PKM als bron van autonomie, en kenniswerk als je ambacht
  • Heb een logische flow als systeem, begin klein
  • Maak toegang op 1 plek met je surprisal als annotatie makkelijk
  • Begin alles met zoeken in je notities, doe denkwerk in je notities
  • Laat structuur ontstaan, als verdienste van je denkwerk
  • Neem de juiste frictie weg
  • Maak delen makkelijk
  • Wees aardig voor je rommelige zelf: het is een feature.

Ter illustratie een paar afbeeldingen van hoe ik dingen die ik bewaar voor mezelf annoteer. Je ziet twee varianten. Er komen voorbeelden uit mijn notitie-tool (Obsidian), en voorbeelden uit de online annotatietool hypothes.is (die uiteindelijk ook automatisch in mijn notitietool terechtkomen). Je ziet hoe ik formuleer waarom ik iets bewaar, en je ziet ook links naar eerdere notities, trefwoorden of namen van auteurs. Die helpen allemaal bij het terugvinden als ik later een gerelateerde vraag heb. Zie ook hoe de omschrijving niet per se betekenis heeft voor iemand anders dan mijzelf. Het zijn mijn duidingen bij iets, en dat maakt het voor mij makkelijker terug te vinden. De P in PKM staat voor persoonlijk immers. Natuurlijk is die eerste annotatie in veel gevallen niet het eindstadium. Daarna volgt nog verwerking en til ik de interessantste dingen uit het bewaarde en maak daar losse notities in mijn eigen woorden van. Maar veel blijft ook gewoon in deze toestand tot ik het een keer vind op basis van een vraag of behoefte. Dat is dan kennelijk het juiste moment om de verdere verwerking van die informatie te doen.

Het hele verhaal dat ik in het webinar vertelde zal ik in een andere blogpost beschrijven.

A who’s who in current personal knowledge management and tools for thought convened in Utrecht, where I was at the PKM Summit the past two days. It was loads of fun, I learned new things, and the atmosphere was great with participants from a dozen countries.
I’m a pkm practitioner, not usually given to missionary work around it, nor part of the various business models around it. I do like discussing practices and tools with others though, especially in the context of learning and agency (rather than mainly about focused productivity). And that is what I got at PKM Summit. It was my kind of conference. Where speakers were just regular participants and everybody interacted with everyone else. Where everyone of the 150 participants just geeked-out on each other’s pkm practices. Whether you’d been doing it for decades or days. There was also plenty space in the schedule for people to suggest additional sessions, an opportunity that was well used. Also by the invited speakers, who did sessions together too.

That it worked out that way wasn’t entirely a surprise to me, because I had volunteered in the run-up to help bring in speakers and curate the program with the hope of it having that effect.
That for instance Harold Jarche, Nicole van der Hoeven, Chris Aldrich, Beth McClelland and Zsolt Viczián were part of the program was a result of that. And some organisational aspects I had suggested to the organising team based on my Reboot and Open Space experiences (as participant and organiser respectively) also were adopted.
That Nick Milo would be there in person, as would David Allen of Getting Things Done fame were pleasant surprises I learned of in the days before the event.
The informal setting of Seats2Meet, the high quality of the catering, and above all the enthusiasm of the all-volunteer team (some of whom also took the opportunity to do a spontaneous session on the program), brought it all together. The meet-up that Nick Milo hosted in the evening of the first day at the Green House was fun to chat with a wide variety of people including some who weren’t at the conference.

I’m happy four of my colleagues came along and had an equally good time.

A next edition was announced for 14 and 15 March 2025. It might be hard to top the synergy and novelty of this edition though. Also because what caused surprisal and excitement this time, might become expected and the subconscious baseline next time.
Still there were plenty of people that I reached out to who couldn’t make it this time, and hopefully can be there next time. Like Beat Döbeli, Bianca Pereira and Bob Doto.
The way to pull it off once more I think lies in the strength(ening) of community. To keep building and deepening the connections made, to nudge and have space for self-organisation, and keep putting mutual learning and exploration first.

A big thank you to Lykle, Kim and Martijn, and the many volunteers around them for two great days.

Bookmarked Timeline of some of the intellectual history of pkm by Chris Aldrich

Today was the first day of the European PKM Summit in the Netherlands. With all the momentum around novel digital tools for thought, I thought it important to also create room for a discussion of the deep history of most of the methods that we are re-implementing in our current crop of tools. Especially since large groups assume there is no such history. At best in tech the origin of PKM like stuff is pinpointed to Vannevar Bush’s Memex. Whereas tagging, commonplacing, index cards all have their centuries or even millennia of history. Chris Aldrich has researched that history in great detail. And as Chris and I know each other through our IndieWeb efforts I reached out to involve him in this personal knowledge management conference.

Here’s a version of the timeline of some of the intellectual history I presented today at the PKM Summit in Utrecht.

Chris Aldrich