Nu iedereen thuis zit is worden meer mensen dan ooit in werkend Nederland met een zoektocht naar goede tools geconfronteerd. Tools die niet alleen goed werken, maar ook netjes met je data omgaan. Uiteraard voorzien veel bedrijven al in een online werkomgeving. Maar vaak missen daar dan weer elementen in die je dwingen zelf iets te kiezen. Videoconferencing bijvoorbeeld is niet iets dat klanten van mij allemaal beschikbaar hebben.

Waag Society maakt onder de noemer Public Stack een lijstje tools die je kunt gebruiken. Ik loop het lijstje even door, en geef aan wat ik zelf / in mijn bedrijf gebruik.

Browsers: Firefox of Brave
Ik gebruik beiden. Brave vooral op mijn mobiel. Firefox op mijn laptop. Op mijn laptop gebruik ik ook TOR om sites te lezen met cookiewalls, maar ook Chrome-afgeleiden. Chrome mijd ik op zich, maar er zijn webapplicaties die alleen in Chrome of Chrome-afgeleiden (Chromium, Opera) werken.

Messaging: Signal of Telegram
Signal gebruik ik als standaard messaging app. Telegram mijd ik. Naast Signal gebruik ik ook Threema, voor een paar mensen die samen wel 80% van mijn berichtenverkeer uitmaken. Ik heb Whatsapp geïnstalleerd staan omdat het voor sommige contacten het enige kanaal is. Ik initieer er geen contact om het gebruik ervan niet verder te stimuleren. Het is ook niet verbonden met mijn Facebook-account (mijn FB heeft mijn nummer niet, en FB app niet op mijn telefoon). [UPDATE Ik heb WhatsApp verwijderd]

E-mail: Protonmail of Zimbra
Protonmail gebruik ik als webmaildienst en vind ik erg goed. Ik gebruik het met een eigen domein gekoppeld, dus geen @protonmail.ch mail adres. Zimbra ken ik niet (maar is in Amerikaanse handen bij VMWare dus valt af wat mij betreft). Vooral gebruik ik echter de mailservers die horen bij mijn gehoste domeinen, met als prettig neveneffect dat er geen single point of failure is in mijn mailtoegang. Met collega’s mailen we versleuteld. Gmail gebruik ik sinds 4 jaar niet meer.

Chat: Rocket.chat of Mattermost
Voor ons bedrijf gebruiken we uitsluitend Rocket.chat, waar we onze Slack-geschiedenis naar toe hebben geëxporteerd. Dat draaien we op een eigen server in een Nederlands datacenter. Prive gebruik ik ook Riot af en toe. Slack is wel een manier om met verschillende communities waar ik deel van uit maak in contact te zijn.

Cloud: Nextcloud of Cryptpad
Nextcloud is wat we in ons bedrijf gebruiken voor zowel agenda’s, documenten delen, archivering, en samenwerken in documenten (met OnlyOffice, maar Collabora kan ook). Gehost op een eigen server in een Duits datacenter. Omdat het onze eigen server is kunnen we klanten veilig in deze omgeving uitnodigen, en gebruiken we het ook om bestanden te delen met ze.

Videoconferencing: Jitsi, BigblueButton, Sylkserver
Dit is de lastigste eigenlijk op dit moment. Uiteraard hebben veel klanten Microsoft Teams, en gebruiken wij dat ook in meetings met hen. Skype for Business is voor ons ongeschikt, en ‘gewone’ Skype weer niet beschikbaar bij onze klanten. GoTo Meeting en Webex worden door sommige klanten gebruikt, maar zijn niet geschikt voor ons om zelf ook te gaan draaien. Onze NextCloud heeft wel ook een videoconferencing tool ingebouwd, en die gebruiken we ook, maar is niet geschikt voor meer dan 3 of 4 mensen eigenlijk. Sinds we allemaal thuiszitten hebben we ook Zoom in gebruik genomen (we betalen voor 4 hosts). Goed geschikt voor grotere groepen en workshops blijkt. We zijn niet de enigen. Wel is Zoom problematisch qua privacy, nog even los van de Patriot Act. Als host kun je bijvoorbeeld zien wat andere deelnemers doen. Sommige van onze klanten staan het gebruik van Zoom niet toe. Voor Europese gebruikers is het beter geregeld dan voor Amerikaanse lijkt het, maar het is niet ok. Daarom experimenteren we met Jitsi. Daar is een lijstje publieke servers van, maar voor ons bedrijf is dat ongeschikt. We nemen daarom in de komende dagen een eigen server met Jitsi in gebruik om ervaring op te doen en te kijken of we zonder Zoom kunnen. Van belang bij iedere videoconferencing tool is voor ons dat je van de mensen die je uitnodigt niet mag verwachten of eisen dat ze dingen installeren of een account aanmaken om mee te kunnen doen. NextCloud Talk, Jitsi en Zoom voldoen daar aan. MS Teams en Skype (for B) niet, en Goto Meeting / Webex bieden eigenlijk alleen inbellen als functioneel zeer beperkt alternatief wanneer je niet iets wilt installeren. Zelf heb ik al die tools wel geïnstalleerd staan maar de meeste mensen hebben geen mogelijkheid zelf iets op hun laptop te installeren of wijzigen.

Zo ziet het er hier uit. En bij jou?

20200318_095533

[Ik zie na publicatie dat het vandaag precies 5 jaar geleden is dat ik mijn hele persoonlijke set-up heb beschreven]

Harold Jarche rightly points to being able to judge and shape your information filters as a critical element in keeping yourself informed about emergent crises like Covid19. What Harold calls trusted filters is the primary reason I follow people not sources in my feeds, and all of those people are selected by myself, not by someone else’s algorithm. It is how I came across Harold’s post in the first place, because he’s been in my list of feeds for many years. Feedback across filters, so that what Harold shares might get commented here, which then gets shared back to my network which includes Harold, is how patterns emerge. This of course does mean you need to ensure your filter has enough variety and churn to avoid echo chambers. Which is why hand curating my list of people to follow is important, I know these people and what I know about them is an active part of the filtering I do. In my mind, the combination of my filtering and sharing, and Harold’s filtering and sharing as well as those of others I follow, constitute a LOFAR, which is able to spot small movements and emerging interests across my networks, and recognising which noises are actually signals to my interests and concerns. Keeping my LOFAR in good working order requires regular attention, and likely more than I already pay to it.

This doesn’t mean that institutional information isn’t valuable. It is actually invaluable. Institutions are the stock of info, the residue of years of knowledge, where my networks and filters are the flow, the reflection on, application, changing and emergence of knowledge. Such knowledge is critical for crap detection, also when it comes to the stuff my network shares with me. In times of emergent crises like Covid19, such institutional knowledge about how to deal with the specifics of e.g. a pandemic is crucial. So I keep an eye on the general statistics collected at John Hopkins, the advise and info of the RIVM (the Dutch national institute for health and environment, in charge of epidemic response) concerning the Netherlands specifically, and what e.g. the WHO says about pandemic response on a personal level and organisational level (e.g. business continuity). My LOFAR in turn allows me to sense what is going on across my networks in this context.

The LOFAR ‘superterp’ in Drenthe, which has hundreds of small antennas, combining with 47 other locations into a total of some 20.000 antennas for signal detection

Ja, je hebt een digitaal testament nodig. Dat is het korte antwoord op de (retorische) vraag die Roel stelt.

Niet zozeer om aan te geven welke van je accounts ‘voor altijd’ moeten blijven bestaan en als ‘gedenksteen’ dienen. Want niets online is voor altijd, en er is een gerede kans dat jij het langer volhoudt dan de YASN du jour waar je een profiel hebt.

Wel om je nabestaanden in staat te stellen je spullen netjes op te ruimen. Zodat je blog niet na een jaar of twee stilte en niet langer bijgewerkte software updates een plek vol spam wordt. Je e-mail historie niet langer bij Google huist etc.

Dat allemaal opruimen is lastig. Toen mijn ouders overleden in het najaar van 2015, betekende dat een lange speurtocht door hun e-mail en hun mapjes en papieren om te achterhalen waar ze allemaal een account hadden. Beiden waren geen zware internetgebruikers, integendeel, maar toch heb je het ook dan over tientallen accounts (verenigingen, webwinkels etc. etc.) Ter vergelijking: ik heb op dit moment iets meer dan 670 accounts in mijn password manager staan. Voor sommige van die accounts vond ik het wachtwoord tussen hun spullen, voor andere kon ik het op basis daarvan gokken, en voor weer andere ging ik door de ‘wachtwoord vergeten’ processen van al die sites. Gelukkig wist ik wel het wachtwoord van hun laptops en e-mail, want anders had dat allemaal niet gekund. Van sommige accounts heb ik het niet kunnen achterhalen.

Toegang achterhalen is vervolgens nog maar het begin: eerst beslissen of je opgeslagen data in die accounts wilt exporteren en opslaan (ivm nalatenschap, administratie etc.), en vervolgens kijken wat je kunt wissen. Accounts wissen kon in 2015 vaak tot mijn verrassing niet online (met de AVG zal het wel wat anders zij nu), en vergde een telefoontje naar de betreffende organisatie. Herhaal vervolgens die stappen voor elk account.

E en ik hebben toegang tot elkaars accounts. We gebruiken allebei een passwordmanager en hebben elkaars toegangsgegevens daar ook in opgeslagen.
Dat scheelt al een hoop. Daar kunnen nog wel wat stappen aan toegevoegd worden, zoals aangeven wat je eigenlijk wil dat met sommige dingen gebeurt, en wanneer. Veel kan weg, maar wellicht wil je van sommige dingen een kopie bewaren, of juist online houden. De kanalen die je nu gebruikt zijn namelijk vaak ook de kanalen waarlangs een groot deel van je netwerk straks zal horen dat je er niet meer bent. Van mensen die ik ken heb ik van hun overlijden gehoord in Twitter, op Facebook, in hun blog, en ik ken voorbeelden waarin dat via een gaming world als World of Warcraft ging. En daar vind je dan ook de condoleances.

Zelfs als dat allemaal geregeld is, blijft het natuurlijk ongelooflijk veel werk. Wil je daar iemand mee opzadelen?
Mijn meer dan 670 accounts? Kan dat niet nu al minder?

Informatiehygiëne is ook het tijdig verwijderen van accounts. Daar kun je zelf al mee beginnen terwijl je nog volop geniet van je leven. Het is net tuinieren, elke dag een onkruidje trekken tussen de tegels in de tuin, en elke dag een account weggooien waar je al meer dan een jaar niet bent ingelogd. Mijn ouders ruimden wel hun zolder op om mijn zussen en mij werk uit handen te nemen voor als ze er niet meer zouden zijn, maar dachten niet aan hun digital twins online. Je digi-zolder opruimen hoort er nu ook bij.

Stap 1 is hoe dan ook inzicht in welke accounts je hebt. Of je nu zelf gaat opruimen of niet. Een password manager is daarbij onontbeerlijk. Heb je die nog niet? Nu doen!

Replied to Heb je een digitaal testament nodig? – Roel.io (Roel.io)

Als je het digitaal goed voor elkaar hebt: gebruik je een password manager; met waar mogelijk tweefactorauthenticatie geactiveerd; en heb je je back-ups op orde. Maar heb je ook nagedacht over wat er met online accounts en websites moet gebeuren als jou iets overkomt? …